X
تبلیغات
انجمن دانشجویان قشقایی

انجمن دانشجویان قشقایی
 
قالب وبلاگ
لینک دوستان
چت باکس


 سواد در خدمت انسان یا انسان در خدمت سواد

در روزگارانی نه چندان دور مردمانی به دور از دود تمدن؛ سختی های راه و بلایای طبیعی، خرافات و امراض را تحمل می کردند تا جسم و روحشان را از فریب و نیرنگ برهانند؛ شاید هم زندگی ساده شان در افکارشان نیط رخنه نموده تا فقط خوبی ها را در در ذهن بپرورانند...!!؟ و برای حفظ این نعمت انسانی فرار را بر قرار رجحان می دهند و از دامنه کوهی سپید روی در حرکتند.

کوچ، کوچ، کوچ ...

 

دانلودسواد در خدمت انسان یا انسان در خدمت سوادPDF

[ جمعه بیست و هفتم اردیبهشت 1392 ] [ 11:25 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

انتشار شماره چهارم ایشیق


به زودی فایل دانلود برای دانلود گذاشته می شود


موضوعات مرتبط: Xeberler، عکس ها، گاهنامه ایشیق (انجمن دانشجویان قشقایی)
[ جمعه بیست و هفتم اردیبهشت 1392 ] [ 11:6 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

 

ئلی بویوگ آدی اوجا قشقایی

گوجلی،قورخماز، ایگید، قوجا قشقایی 

لاچین کیمین اوجا ایچن قشقایی 

ووروش گونی یولی آچان قشقایی 

گؤز و گوینی، آرّی اؤره‌گ قشقایی 

وورودوگدا کسیر برک قشقایی 

اؤره‌گی دؤز، کسمز چؤرگ قشقایی 

چیبی چاخماز، چکر امگ قشقایی 

الی آچوق چؤرگلی بیل قشقایی 

اصلان کیمین اؤره‌گلی بیل قشقایی 

سامان آلتی سویو گئدمز قشقایی 

چاتار گوجو، یامان ائدمز قشقایی

آدی سانلی، بهمن بیگلی قشقایی 

کیتاب دفتر، آتی اوکلو قشقایی 

آدی اوجا جاهانگیرلی قشقایی 

دؤگوش جیلی، تنگ تیرلی قشقایی

اوزاق یولدی، اوجا داغلی قشقایی 

آت هگرلی،بورک قولاغلی قشقایی 

قره هجیر بئش دایاغلی قشقایی 

کؤچ و قوندا، ال آیاغلی قشقایی 

آرخا داشلی، آرخا دوران، داغ کیمین 

گؤنگول آلچاق، یاشیل اؤرگ باغ کیمین 

مارال کیمین، چولدن چوله قیچ باسار 

جیران تکین گولدان گوله ای قاپار 

یالدا اصلان نیجه چیخر دلیگدن؟ 

بئله ایگید دوغرولور هر بئلیگدن 

استاد علی بهرامی

 

 

 

 

[ سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1392 ] [ 23:45 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

آموزش زبان ترکی (درس چهارم: پیوند۲)

پیوندهای چند شكلی در تركیپیوندها در تركی مانند فارسی تك شكل نیستند ، بلكه در سه حالت زیر ممكن است ظاهر شوند:
الف ـ تك شكل : این پیوند نیازی به بررسی مصوتهای ریشه ندارد و هر ریشه ای باشد ، می تواند به آنها پیوند یابد. لذا كار ما هم با این نوع پیوندها بسیار آسان خواهد بود. البته سهم این نوع پیوندها نسبت به دو نوع دیگر بسیار اندك و در حد شاذ و نادر است. از مهمترین پیوندهای تك صورتی می توان به پیوند «كن» اشاره كرد. مانند: قاچاركن (همینكه دوید ، ضمنٍ دویدن) ، باخاركن (ضمن نگاه كردن) ، سئوركن (ضمن دوست داشتن) ، سؤیركن (ضمن فحش دادن) ، گولركن (ضمن خندیدن)
gülərkən - söyərkən -
sevərkən - baxarkən - qaçarkən

در بعضی كتابها به اشتباه ، پیوندهائی مانند «چین ، كی ، ایم ، لاق ، داش و ... » را تك شكلی معرفی كرده اند ، درحالیكه در خواهیم دید كه این نوع پیوندها دو شكلی هستند.
ب ـ دو شكلی : این پیوندها در دو صورت ظاهر می شوند و باید از لحاظ پیوند به ریشه با آن تطابق داشته باشند. پیوندهائی كه دارای مصوت از نوع باز می باشند ، دارای دو شكل هستند. از مصوتهای باز «آ ، اَ ، ائـ ، اۏ ، اؤ» مشخص است كه مصوتهای «ائـ ، اۏ ، اؤ» نمی تواند در نقش پیوند كمك كنند ، چرا كه در درسهای قبلی گفتیم كه صداهای «ائـ ، اۏ ، اؤ» نمی توانند در هجاهای بعدی بیآیند ، لذا از این دسته ، تنها مصوتهای «آ ـ اَ» می توانند در نقش پیوندی پدیدار شوند. از این میان هم مشخص است كه پیوندی با مصوت «آ» برای ریشه هائی با مصوت ثقیل و پیوندی با مصوت «اَ» برای ریشه هائی با مصوت ظریف پیش بینی شده اند. از مجموعه پیوندهائی با این مشخصات می توان اشاره كرد به: «ما ـ مه» (مانند: دولما ، قوورما ، ساچما ، یاغما ، ییغما ـ كسمه ، سورمه ، سورتمه ، دوگمه ، چكمه) ، «لار ـ لر» (مانند: قیزلار ، آیلار ، داغلار ، باغلار ، یایلار ـ كیشیلر ، كنیزلر ، گوندوزلر ، گئجه لر ، كندلر).

çəkmə - dügmə - sürtmə - sürmə - kəsmə - yığma - yağma - saçma -
qovurma - dolma

kəndlər - gecələr - gündüzlər
- kənizlər - kişilər - yaylar - bağlar - dağlar - aylar - qızlar


ج ـ پیوندهای چهار شكلی : این پیوندها در چهار شكل متفاوت ظاهر می شوند و كار ما برای انطباق با ریشه مانند دو حالت پیش آسان نخواهد بود. پیوندهائی كه مصوت آنها از نوع بسته باشد ، در این حالت ظاهر خواهند شد. مصوتهای بسته را قبلاً بصورت «ای ْ ، ای ، اوُ ، اۆ» یاد گرفتیم. پیوندهائی كه یكی از این مصوتها را داشته باشند ، قطعاً صورتهای دیگر آنرا نیز خواهند داشت. مثلاً وقتی پیوند «چی» را می بینیم ، باید پیش بینی كنیم كه شكلهای دیگر آن بصورت «چی ْ ، چوُ ، چۆ» نیز موجود است. وقتی به این نكته واقف شدیم ، باید سراغ انطباق هر كدام از این پیوندها با ریشه مخصوص خود باشیم. پس سئوال درس پیش را پاسخ دادیم. در تركی نمی توانیم مانند فارسی بگوئیم: «شیشه چی ، ابریشم چی ، آبدارچی ، دوغچی» ، بلكه مصوت هر پیوند باید با مصوت ریشه تطابق آوائی داشته باشد كه در درسهای قبلی ذكر شده است.
با كمك درسهای قبلی دلیل چسبیدن این پیوندها به انتهای ریشه های خود را بیآبید:
چی : بالیْقچی ْ ، دیلنچی ، یولچوُ ، سؤزچو ، سیْنیقچی
 ْ ، اۏدونچو ، اكینچی ، یالانچی ْسیز : آدامسیز ، گؤزسۆز ، فیكیرسیز ، قۏلسوز ، دیلسیز ، جانسیْز ، یۏلسوز ، شامسیْزلی : شهرلی ، آنلاقلی ، دؤزوملو ، كسیملی ، قوهوملو ، باشاریقلی ، پوللو ، وارلی ، سؤزلو
yalançı - əkinçi - odunçu -
sınıqçı - sözçü - yolçu - dilənçi - balıqçı
şamsız - yolsuz - cansız -
dilsiz - qolsuz - fikirsiz - gözsüz - adamsız
sözlü - varlı - pullu -
başarıqlı - qohumlu - kəsimli - dözümlü - anlaqlı


پیوندهای اسمی و پیوندهای فعلی
پیوندها هم ممكن است به انتهای اسم بچسبند و هم در انتهای یك فعل پدیدار شوند. (منظور از اسم به معنای عام یعنی اسم ، صفت ، عدد و ... است) نقش و وظیفه كلمه جدید متفاوت خواهد بود. در مثالهای فوق دیدیم كه یك پیوند چه سان به انتهای اسم افزوده می شود. مثالی از الحاق و الصاق یك پیوند به انتهای فعل گفته نشد. مثلاً از الحاق پیوند «یم» به انتهای فعل «دؤزمك» (شكیبائی كردن) می توان به كلمه جدید «دؤزۆم» رسید
كه یك اسم به معنای شكیبائی و صبر است. یا از چسبیدن پیوند «یون» به انتهای مصدر «یوماق» (شستن) ، به مصدر جدید «یویونماق» (استحمام كردن) می رسیم.
پیوندها از این نظر در چهار شكل ظاهر می شوند:
الف : اسم + پیوند = اسم (مانند : یۏل + چو = یۏلچو)
ب : اسم + پیوند = فعل (مانند : ایش + له = ایشله)
ج : فعل + پیوند = اسم (مانند : بؤل + وم = بؤلۆم)
د : فعل + پیوند = فعل (مانند : بیش + یر = بیشیر)

در درس اسم و فعل و نحوه خلق اسمها و فعلهای جدید از ریشة اسمی یا فعلی به تفصیل روی این مبحث صحبت خواهد شد.

پیوندهای تصریفی و توصیفی
از میان چند نمونه پیوند ذكر شده ملاحظه نمودید كه بعضی آنها در ماهیت و ذات كلمه تغییری ایجاد نمی كنند ، مانند پیوند جمع «لار». كلماتی مانند «آغالار ، باجیلار» از ریشه اصلی خود دور نشده اند و همان معنای «آغا ، باجی» را حفظ كرده اند. به عبارتی رابطه نزدیكی بین ریشه و كلمه جدید وجود دارد. این نوع پیوندها را«پیوندهای تصریفی» می نامیم. پیوندهای تصریفی جهت آماده سازی كلمات برای انجام نقش گرامری و ایجاد همبستگی میان عناصر مختلف كلام مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع پیوندها كاری به معنای كلمه ندارند و آنرا از ماهیت اصلی دور نمی كنند. یعنی ضمن انجام وظیفه خود ، ذات و ماهیت ریشه را حفظ می كنند. این نوع پیوندها حالتی گذرا و موقتی دارند و دامنه شمول آنها گسترده است. از جمله پیوندهای تصریفی در تركی می توان گفت:
اسمی :
پیوند جمع ، پیوندهای ملكی ، پیوندهای حالت ، پیوند استفهام
فعلی : پیوندهای وجه ، زمان ، شخص
(فعلاً نگران این اصطلاحات نباشید. آنها را در درس مربوطه خواهیم گفت)
در كنار این نوع پیوندها ، پیوندهائی هم وجود دارند كه ذات و ماهیت ریشه را تغییر می دهند و جزو ذات كلمه جدید می شوند. در پیوندهای تصریفی دیدیم كه قیزلار ، منیم ، سنین و ... نمی توانند كلمه جدید باشند ولی در اینجا پیوندی مانند «ار» در «آچار» كلمه جدیدی ساخته است كه هرچند خویشاوندی با ریشه «آچماق» دارد ولی یك هویت جدید و مستقل از ریشه خود دارد. اینگونه پیوندها «توصیفی» هستند. این پیوندها مانند پیوندهای تصریفی ، گذرا و موقتی نیستند و برای همیشه با كلمه جدید می مانند ولی دامنه شمول كمتری نسبت به تصریفی دارند. مثلاً در آنجا
پیوند «لار» به انتهای هر كلمه ای می آید ولی در اینجا «ار» به انتهای هر كلمه ای
نمی تواند بیآید.همانطور كه ذكر شد ، این نوع پیوندها می توانند فعل را به اسم
و بالعكس تبدیل كنند و از اسم یا فعل ، اسم و فعل جدید بسازند.

توالی پیوندها در تركی
اصل توالی پیوندها از ویژگی های بارز زبان تركی است. به تسلسل پیوندها در این كلمات دقت كنید: «باشاریقسیزلیغیمیزداندیر ، یویونمالییام ، سوسوزلامیشام، آلاجاقلیسان»
چرا نمی توان گفت: «باشاریقلیغسیزیمیزداندیر ، یویونلی ماییم ، سوسوزمیشاملا ، آلالیاجاقسان»؟
برای اینكه پیوندها در تركی دارای قانون و روشی جهت تسلسل و پشت سر هم قرارگیری هستند.
طبق این اصل:«هرچه دامنه شمول و حدود عمل پیوندها محدودتر باشد ، به ریشه نزدیكتر و هرچه عامتر و گسترده تر باشند ، از ریشه دورتر خواهند بود».
با پذیرش این اصل و با عنایت به تعریف پیوندهای تصریفی و توصیفی می توان نتیجه گرفت كه پیوندهای توصیفی در چسبیدن به ریشه در اولویت قرار دارند. چراكه دامنه شمول محدودتری دارند. لذا «آل+اجاق+لی» صحیح و «آل+لی+آجاق» اشتباه است.
غیر از بحث تقدم پیوندهای توصیفی بر تصریفی ، در میان خود این پیوندها نیز تقدم و تأخر وجود دارد. مثلاً در انواع پیوندهای تصریفی ، پیوند جمع بر پیوند ملكی مقدم است. لذا «قیزلارین» صحیح است و «قیزینلار» اشتباه.

[ شنبه بیست و یکم اردیبهشت 1392 ] [ 1:25 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]
تمبر ایل قشقایی

[ سه شنبه دهم اردیبهشت 1392 ] [ 19:9 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

 

بزرگداشت استاد محمد بهمن بیگی

قشقایی اورگنچی

روز پنجشنبه ۹۲/۲/۱۲

 

حرکت از پایانه نمازی ساعت ۱۶

 

مقصد آرامگاه استاد

 

 

 

[ سه شنبه دهم اردیبهشت 1392 ] [ 18:53 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

 یوسفعلی بیگ قره قانلو شاعر بزرگ قشقایی

حدود صد سال پیش مردی که گرد پیری بر سر و صورتش نشسته بود در سفر به دهاقان (تاغان)، شب در خانه یکی از اشنایان اطراق کرد.صاحب خانه از تیره اوروجلوی طایفه دره شوری بود. آن زمان مراتع گردنه آستانه متعلق به چند خانوار تیره اوروجلو بود.طایفه دره شوری صدها سال است که در منطقه وردشت سکونت دارند. این منطقه بین شهر های سمیرم،شهرضا،بروجن و دهاقان قرار گرفته است. در آن روزگاران تاغان (دهاقان) قصبه ایی بود که ...بعضی از تیره های قشقایی در منطقه ییلاقی داد و ستد تابستانی خود را انجام میدادند. قصبه دهاقان در مسیر ایل به اصفهان (مهمترین شهر منطقه ییلاقی) قرار داشت. طوایف مختلف قشقایی برای رسیدن به اصفهان از وردشت عبور کرده و پس از عبور از گردنه آستانه از روستای بودگان (بودجان) گذشته و به دهاقان میرسیدند و پس از طی طریق از مسیر طالخونچه به اصفهان میرسیدند.آستانه گردنه بزرگی بود که راه مالرویی از آن عبور میکرد و در بودگان قهوه خانه ایی بود که مسافران در ان استراحت و تجدید قوا میکردند. در آن روزگاران بودگان محل اطراق و اسکان طایفه ایلخاص باصری بود.
آن مرد پیر که آن شب در خانه طاهرآقای اوروجلو اطراق کرد یوسفعلی بیگ قره قانلو شاعر بزرگ قشقایی بودکه تمامی تیره ها و طوایف قشقایی اورا به خوبی میشناختند و اشعار او سینه به سینه در میان قشقایی ها باقی مانده است. یوسفعلی بیگ آن شب احساس کسالت نموده و دوا درمان سودی نبخشیده و در همانجا درگذشت و اورا در قبرستان کوچکی در کنار چادر و یورت در همان گردنه دفن نمودند.
سالها گذشت و قبر یوسفعلی بیگ بی نام و نشان در گردنه آستانه باقی ماند.در دهه هفتاد شمسی گروهی از جوانان قشقایی بروجن با تشویق محسن احمدی به پرس و جو پرداختند و با راهنمایی مرحوم حسن آقای زاهدی قبریوسفعلی بیگ را شناسایی و در کنار ان تابلویی نصب نمودند. اندکی بعد با تاکیدات محسن احمدی تعدادی از افراد تیره تله بازلو ازجمله سادات خان ایرجی،یعقوب سنایی استوار،آقاخان محمدزاده،نادر بهرامی، عزیزجعفری وحاج خداخواست بهی سال با هزینه شخصی و اندک کمکی که از تیره مذکور جمع آوری نمودند اطراف قبر را تسطیح و شن ریزی و سنگ قبری برای او ساخته و بر روی قبر نصب نمودن. همچنین چند بیت شعر از شاعر که وصف حال فعلی قبر او و فضای اطراف آن را تداعی میکند با املای نگارنده بر روی قبر ایشان نگاشته شد*یامان درده نه چاره وار نه تدبیر* بو دیوانه یا بند ایستر یا تدبیر* لیلی کیمین حسنون اولموش عالمگیر * قورخیرام مسکنیم داش و داغ اولا*امید است با جوانان ایل هنرمندانمان از یاد نروند
ناصر ایرجی

 

[ دوشنبه نهم اردیبهشت 1392 ] [ 6:15 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

شعری فوق العاده با احساس از استاد کوچنده


 گئدیرنگ؟



گئدیرنگ گئدمه گئدئر صبر و قراریم،گئدیرنگ
پوزیلار سون یاز اولار نوچه بهاروم،گئدیرنگ
بو نه گئدمئگ چاقی دیر،سالدینگ ألو جانیمه سن
گئدمه کی دنیادا من بیر سنی واروم،گئدیرنگ
غملی جانوم نالیار تا نفسیم وار نازی گول
إئریدئر داغ و داشی داد و هواروم گئدیرنگ
سن گئدنگ گون باتار و گون باشوما آغشام اولار
سحرنچز نالیار ساز و سه تاروم گئدیرنگ
هئچ طبیب یوخ کی بیزیم آیرولیقا درمان اولا
إلا بو یاسلی حالا بیر باخا تاروم،گئدیرنگ
قره هجران شامینی یازدی منیم شانسیما دوست
گوز یاشیم دوندی قانا،تئللری ساروم گئدیرنگ
قوی منه پای اولا دوست،نازلی خیالینگ گئدمه
گئدیرنگ گئدمه گئدئر دار و نداریم،گئدیرنگ
سن گئدن دن سورا من زار ایره گیم دئرلیگی یوخ
دومان اولموش گوزیمه هر نه کی واروم گئدیرنگ؟

[ دوشنبه نهم اردیبهشت 1392 ] [ 6:8 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

جلد کتاب"خاطرات ملک منصور خان صولت قشقایی"

 

 

QASHQAI


موضوعات مرتبط: Xeberler، عکس ها، دانلود کتاب الکترونیکی
[ دوشنبه نهم اردیبهشت 1392 ] [ 5:57 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تاری آدی نان

چوخ روزگار منه جفا وئریب دیر

منیم ائلیم رسمینی تورپاغا چکیبدیر

بویوگلریمیز پر چکیبلر قفسدن

اصل و نصبیمیز یادوموزدان چیخیب دیر

با عرض پوزش به دلیل بارندگی به جلسه آتی موکول گردید

 چهارمین جلسه انجمن دانشجویان قشقایی درسال 1392


زمان : جمعه ۱۳ اردیبهشت ساعت ۱۶الی ۱۸


مکان: پارک آزادی

موضوع:

تمرین غریب و صنم

 خواندن داستان تعیین شده

مواد داستان

۱. الف) یاشار گودرزی

ب) دانشجوی مکانیک

ج) ۲۳ ساله

..........................................

۲. الف)مادر یاشار (صنم)

ب) قالی باف

ج) ۳۸ ساله

..............................

۳. الف) پدر یاشار (نادر)

ب) راننده کامیون

ج) ۴۳ ساله

د) فوت کرده

هـ) علت : سانحه تصادف

.......................................

داستان را به زبان تورکی بنویسید و شما ازنظر زمان مکان و ... ازاد میباشید


ادامه مطلب
[ یکشنبه هشتم اردیبهشت 1392 ] [ 21:22 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

قشقایی و مأذون

دکتر حسین محمدزاده

ایل سرافراز "قشقایی" بازمانده تیره اى از عشیره نام آور "قایى" (Qayi) یکى از عشایر 24 گانه ترکان ایرانى معروف به ترکان "اوغوز" (Oghuz) است. در منابع اسلامى به اشارات فراوانى در باب این عشیره بر مىخوریم. محمود کاشغرى در "دیوان الغات ترک" و خواجه رشیدالدین فضل الله همدانى در "جامعه التواریخ" از عشیره قایى در کنار 23 عشیره دیگر اوغوزان یاد مىکنند و این عشیره را صاحب تمغا و خط و کتابت مىشمارند. پروفسور دورفر٫ دیرین شناس آلمانى که پژوهشهایى در منابع مکتوب ترکى باستان دارد٫ "سنگ نبشته هاى 23 گانه دشت اورخون" (Orkhoon) را نیز متعلق به عشیره قایى مىداند که نقر و حک آنها در سده ششم و هفتم میلادى به فرجام رسیده است.

کلمه قشقایى از دو جزء "قاش" و "قایى" تشکیل یافته است. جزء نخست در معناى ناحیه و پیشانى و طلیعه و پیشقراول و قلاوز و ابرو٫ پیشرو و پیشتاز و جز آن آمده است. این تیره سلحشور عشیره قایى روزگارانى دراز در آذربایجان و سویهاى آن اسکان داشتند و در اواخر عهد صفویان به کوهپایه ها و ییلاقات کهکیلویه و بویر احمد٫ اصفهان٫ شیراز٫ فارس و خوزستان کوچانده شدند.

زبان امروزین قشقائی٫ در واقع ادامه گویشى آهنگین از زبان توانمند و فراگیر "ترکى آذرى ایرانى" به حساب مىآید که در مناطق مرکزى و جنوب غربى ایران با گویشهاى بازمانده از ترکى سومر (Sumer) در هم آمیخته و به شیوه اى بدیع و خوش آهنگ تبدیل شده است. سابقه ترکى سومرى در بین النهرین و جنوب غربى سرزمین ما ایران٫ به هفت هزار سال پیش مىرسد که تاثیر عمیق و نهادین در شکل پذیرى آوایى و مورفولوژیک ترکى قپچاقى و قشقایى داشته است. نخستین متن مکتوب بازمانده به زبان قشقایى (ظاهرا منظور گویش قشقایی زبان ترکى است. مهران بهارى) ظاهرا کتیبه گرانسنگ "تان یوقوق" (Tanyugug) است که سه متر و هفتاد و پنج سانتى متر طول دارد و در دوره بلاش اشکانى پدید آمده است. این کتیبه در سال 1889 از سوى رادلف (Radloff) آلمانى کشف و قرائت شد. کتاب "قوتادغو بیلیگ" را باید نخستین متن مکتوب دوره اسلامى قشقایى به حساب آورد که در سده چهارم هجرى از سوى "یوسف خاص حاجب" در 6652 بیت و به بحر متقارب به نظم در آمده است. دیگر مىتوان کتاب "عتبه الحقایق"٫ "دیوان حکمت" و "کتاب دده قورقود" و آثارى نظیر "قیرخ حدیث"٫ "نهج الفرادیس" و "وسیله النجات" را بر شمرد که همه پیش از سده هفتم هجرى تالیف و یا تصنیف شده اند.

سلحشوران فرهیخته و فرهنگینه مردان (و فرهنگینه زنان. مهران بهارى) سرافراز قشقایى٫ پس از کوچ و مهاجرت به مناطق مرکزى و جنوب غربى ایران٫ این آثار را همپاى منابع مکتوب ادبیات قشقایى نظیر "دیوان قاضى برهان الدین"٫ "دیوان نسیمى"٫ "دیوان ختایى"٫ "دیوان فضولى" و دهها نظائر آن و فولکلور غنى و سرشار آذرى-قشقایى و منظومه هایى چون حماسه هاى "کوراوغلو"٫ "اصلى و کرم" و غیره را زنده نگاه داشتند و دریایى از متون و مواد ادبیات شفاهى نظیر "قوشما"٫ "بایاتى"٫ "سایاچى سؤزلرى"٫ "دوزگى"٫ "گرایلى"٫ و ادبیات منظوم عاشیق ها با جویباران زلال فولکلور بومى سرزمین هاى نویافته در آمیختند و آسونگه ها و اوسانه ها خلق کردند:

بو یول گئدیر تبریزه Bu yol gedir Təbriz'ə

قناتى ریزه ریزه Qənatı rizə rizə

آلله بیزه بیر یول وئر Allah bizə yol ver

بیز واراق اؤلکه میز Biz varaq ölkəmizə

از میان قشقائیان پس از اسکان و جولان در شیراز و سویهاى آن نیز٫ سرایندگان نام آورى نظیر "میرزا محمد نثار"٫ "قول اروچ"٫ "میرزا مأذون"٫ "خسرو بیگ"٫ "مسیح خان"٫ "بیات اوغلو"٫ "همراه" و دیگران ظهور کردند که در میان آنان "میرزا محمد ابراهیم" فرزند سید علیرضا معروف به "میرزا مأذون قشقایى" از همه نامبردارتر است که در سال 1246 ه.ق. در میان ایل چشم به جهان گشوده و در سال 1313 ه.ق. در شیراز وفات کرده است. مزارش در بقعه شاهزاده منصور واقع است که در دوره ستمشاهى تخریب گردیده است.

‏‎" میرزا مأذون" به سه زبان عالم اسلامى ترکى و فارسى و عربى شعر سروده است و دیوان قابل توجهى دارد که نسخه خطى آن در سال 1301 استنساخ شده و اکنون در دست است. بهره اى از این دیوان را مرحوم شهبازى در سال 1367 (حدود 200 صفحه) در مجموعه "قشقایى شعرى" گنجانده است. میرزا مأذون هم در انواع و اوزان شعر کلاسیک ترکى طبع آزمایى کرده و قصاید و غزلیات و ترجیعات و رباعیات لطیفى سروده است و هم در انواع شعر عاشیقى٫ ترکتازىها کرده است. در هر دو گونه شعر میرزا مأذون٫ منبع اصلى اخذ قوت و الهام وى قرآن کریم و احادیث نبوى است و تسلط استادانه و ماهرانه وى به سرچشمه هاى عرفان اسلامى سبب شده است که در این اشعار تلمیحات بسیار زیبا و استادانه اى به کار گیرد که بویژه در تحمیدیه ها و نعتها و مناقب سروده هایش فراوان به چشم مىخورد:

یا على! یاعلى! شاه-ى لو کشف Ya Əli! y Əli! şah-i ləv kəşəf!

موبارک تاجینا تبارک الله Mubarək tacına təbarək əllah

وصى-یى موصطفا٫ سیرر-ى من عرف Vəsi-yi Mustafa, sirr-i mən ərəf

حققه عین الیقین٫ کوفره ایشتیباه Həqqə eyn əl-yəqin, küfrə iştibah

لامکان مولکونده گنج-ى عیززتن Laməkan mülkündə gənc-i izzətən

کورسویه لاییقن٫ عرشه زینتن Kürsüyə layiqən, ərşə zinətən

قلمه قوووتن٫ لؤوحه سرخطن Qələmə quvvətən, lövhə sərxətən

جبراییل اوستادى٫ مورشیدن بالله Cəbrayıl ustadı, mürşidən billah

سهمین لرزه سالدى عرش-ى کئیوانا Səhmin lərzə saldı ərş-i keyvana

ذوالفقارین رؤونق وئردى ایمانا Zülfəqarın rövnəq verdi imana

یاندى آتشکده٬ سیندى بوتخانا Yandı atəşkədə sındı butxana

ملک تحسین ائتدى٫ حق احسن الله Mələk təhsin etdi Həq əhsən allah

اشعار حماسى میرزا مأذون٫ پرشور و حال و آثار تغزلى و غنائى وى غرق در لیریسم جاندار و زنده حالى است که براى بحث پیرامون بدایع آنها مجال وسیعى بایسته است.

 

 

 

 

 

[ شنبه هفتم اردیبهشت 1392 ] [ 6:35 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تاریخچـه اسـب دره شوری


موضوع:اسب دره شوری
به گواهی تاریخ اولین کسانی که اسب را رام کرده، آن را در زندگی قومی و عشایری بکار گرفتند در میان این مردم گزینش اسب و رام کردن آن یکی از آداب درآمدن به سلوک پهلوانی بود . هنوز هم نمایش با اسب مثل تاخت کردن از سرازیری ، چرخیدن در دو طرف اسب و شکار پرندگان ( قیقاج ) نشانه تهور وشجاعت سوارکار عشایری محسوب میشود ، مرد عشایری باید بتواند هنگامی که اسب با سرعت زیاد در حال تاختن است تیراندازی کند و به چپ و راست خم شود و یا به سرعت به عقب برگشته و بدون اینکه تیرش به خطا رود شکار کند. دره شوری نام یکی از طوایف ایل بزرگ قشقایی و همچنین نام یکی از نژادهای اصیل اسب پرشین عرب که در طایفه دره شوری از ایل قشقایی پرورش می یابد و از اصیل ترین اسبهای دنیا می باشد . به علت کوچهای مداوم و عبور از مناطق مختلف با آب و هوای مختلف و استفاده از اسب به عنوان اصلی ترین ابزار ، اقدام به تولید این نژاد در این ایل شد به همین خاطر نام اسب دره شوری برای همیشه روی این اسب قرار گرفت.

تاریخچه اسب دره شوری
در خصوص پیشینه اسب دره شوری گفته می شود برای نخستین بار شخصی به نام زیاد خان دره شوری کلانتر طایفه ی دره شوری و فردی بسیار متشخص تعدادی از اسبهای منطقه را که سرآمد دیگران بودند و همگی دارای خصوصیات رفتاری و صفات ظاهری مشترکی بودند در یک محل جمع آوری و پرورش داده است.

خصوصیات مرفولوژی
- خصوصیات: صورت صاف، سینه باز، سر و گردن عالی با دمی افراشته، بدنی قوی با رنگ های کهر و کهر طلایی می باشد. قد اسب به مراتب بلندتر از اسب عرب می باشد .گوشهای این اسب از اسب عرب بلندتر است . کپل معمولاً کشیده و به سمت عقب می باشد و برخلاف اسبهای عرب که کپلی گرد دارند بیشتر حالت زاویه دار می باشد .
اسب دره شوری عالی برای ورزش خصوصاً درساژ و پرش می باشد .
از نظر استقامت و رکورد سرعت بسیار بالاتر از اسبهای عرب هستند و همین باعث شده که در کورس اسبهای عرب نمی توانند شرکت کنند .
رنگ غالب این نژاد معمولاً کهر طلائی ، کرنگ ، سمند و نیله میباشد و اسبهای ابلق و یا سفید دیده نمی شود و مشکی خالص در این نژاد به ندرت دیده میشود. اسب دره شوری با توجه به اینکه اسب ایلات کوچ نشین قشقایی بوده، نیازمند استقامت زیاد، نرمی لازم جهت سوارکار و استحکام اجزای بدنی بوده است و با توجه به این موارد اصلاح نژاد شده است. بنابراین یکی از بهترین اسب ها جهت سواری آزاد و مسابقات استقامت می باشد. - به طور کلی اسب دره شوری بسیار زیبا و خوش اندام می باشد اما به طور ویژه زیبایی این اسب ها برای خوانین اهمیت بیشتری داشته است و به همین دلیل اسبان خوانین، زیبایی منحصر به فردی نیزداشته اند و این نکته نیز در اصلاح نژاد آنها مورد توجه قرار می گرفته است

 


موضوعات مرتبط: گروه تحقیق و پژوهش
[ پنجشنبه پنجم اردیبهشت 1392 ] [ 2:35 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

کـلـاه ایـل قشقایی


نوع پوشاک:کلاه دو گوشی قشقایی
برک (Berk)
برک دو گوشی (کلاه دو گوشی):کلاه دو گوشی از جنس کرک بز بوده و حدود 50 سال ، درمیان مردم ایل قشقایی رایج شده است .در گذشته کلاه مردان نظیر کلاه های نمدی دوره قاجاریه با رنگ مشکی و بد...ون لبه بوده .عکس هایی از یکصد سال پیش مردم قشقایی باقی مانده نشان می دهد که کلاهایی بدون لبه با اندازه هایی مختلف ، مرسوم و اغلب افراد سرشناس و بزرگ ایل ،با کمی تغییر استفاده می کردنداما از انجا که ایلخانان قشقایی دوست داشتن قوم و قبیله شان وحدتی،نه تنها از نظر اخلاقی سیاسی و اجتماعی بلکه از لحاظ لباس ،یکپارچگی داشته باشند.با طرح نقشه یکی از خوانین ،کلاه مخصوصی که امروز مرسوم است و به کلاه دو گوشی نامیده می شود ،رایج شده.همین مسئله بعدها در زمان رضا شاه موجب مشکلاتی برای مردم ایل گردید که هر جا کلاه دو گوشی میدیدند،پاره کرده و صاحب را ازار و اذیت می کردند.
کلاه دو گوشی توسط نمد مال ها با زحمت تهیه می شود.ماده اولیه ان کرک بز است که خیلی کمیاب است و این ماده را پس از چیدن موی بز از لابلای ان ،به مقدارخیلی کم جمع اوری کرده و برای ساخت کلاه استفاده می شود .این ذرات (کرکها) به قدری لطیف و ظریف هستند که از میان 100 کیلو موی بز حدود 2 کیلو کرک می توان جمع کرد و برای ساخت هر کلاه حدود 200 تا 300 گرم کرک لازم دارد .که ان را با دستگاه مخصوص می زنند تا رشته ها باز شوند و سپس با موادی مثل کف صابون انها را انقدر می مالند تا ذرات به هم در گیر شوند و با تجربه ای که دارند لبه ها را برگردانده و شکل می دهند و سپس با سنگ هایی مخصوص می سایند تا به فرم دلخواه دراید .خصوصیات این کلاه اینست که تا حدی سنگین نبوده و در برابر باد و حرکات سریع در اسب سواری و جست و جو وخیزهایی در حال کوچ از سر نمی افتد

 


موضوعات مرتبط: گروه تحقیق و پژوهش، لباس مردم ایل قشقایی
[ پنجشنبه پنجم اردیبهشت 1392 ] [ 2:31 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تاری آدی نان

چوخ سحر ایلادیم آیایدون گئجه

هئچ بیلمدیم عمروم باش اولدی نیجه
فلک دیشگین ائدی ایلادی قوجه
چاخاردی یادلاردان آدو سانیمی


 

سومین جلسه انجمن دانشجویان قشقایی درسال 1392


زمان : جمعه 6 اردیبهشت ساعت ۱۶الی ۱۸


مکان: پارک آزادی

موضوع: نشریات و کتب قشقایی

فعالیت های انجمن

[ سه شنبه سوم اردیبهشت 1392 ] [ 21:31 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

۲۸ فروردین سالروز درگذشت محمد حسین خان کیانی

در سال ۱۲۹۵ در ایل قشقایی متولد شد. از همان کودکی از صدایی زیبا برخوردار بود به طوری که بنا بر روایت خودش از سن ۸ سالگی در مجالس بزرگان آواز می خوانده است . او با پیروی از سبک و سیاق خوانندگان بزرگ پیش از خود همچون حسین قلی خان صمصام و استفاده از تجارب دیگر استادان نظیر داوود نکیسا ، سلیمان نکیسا ، حبیب خان گرگین پور ، هادی نکیسا و ….. به دامنه اطلاعات خود افزود و بعدها با دخل و تصرف هایی که در اجرای تحریرها و مقامات قشقایی انجام داد در آواز برای خود بکی منحصر به فرد ایجاد کرد.


لطافت صدا ، دامنه صدای بالا ، پر حجم و وسیع و رسا و دارای طنین و زنگ ، انتخاب درست شعر مناسب با مضمون آهنگ ، اجرای به موقع تحریرهای زیبا ، پرتوان و بسیار پیچیده و فنی و منحصر به فرد با فراز و نشیب های به موقع از ویژگی های صدای استاد محمد حسین کیانی بود که به جرات می توان اذعان داشت ایشان یگانه خواننده قشقایی صاحب سبک بوده است که تاکنون کسی را یارای تقلید از این هنرمند بزرگ نبوده است.
وی در سال های ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۹ با رادیو شیراز همکاری نمود و حاصل کار ، مجموعه هایی با سه تار و ویلون استاد هادی نکیسا تولید شد که در آرشیو رادیو موجود است و بعضی از همان آثار در دسترس عموم قرار دارد . از آثار دیگر استاد می توان به اثر جاودانه ۱۳۵۴ با همکاری استاد فرود گرگین پور و آلبوم دو کاسته ایلیاد با همکاری هنرمند ارزنده و نام آشنای ایلمان برزو طیبی پور اشاره نمود.
استاد کیانی در سال های آخر عمر پر بار خویش در چندین جشنواره و کنسرت در شهرهای مختلف مانند گچساران ، هفتگل ، اهواز ، شیراز ، کرمان ، تهران ، تبریز و ارومیه شرکت نمودند و با وجود کبر سن در تمی اجراها بسیار مقتدرانه ظاهر شدند و اجراهای موفقی را به نمایش گذاشتند و همگان را به تحسین واداشتند .استاد علاوه بر آواز قشقایی ، عشق و علاقه و مهارت عجیبی در شاهنامه خوانی داشتند و در اکثر جشنواره ها و فستیوال ها بخشی از برنامه های خود را به شاهنامه خوانی اختصاص می دادند .استاد علاوه بر هنر موسیقی به سجایای اخلاقی بی شماری آراسته بودند. انسانی پاک ، بی آلایش ، سخاوتمند ، دارای طبع بلند و عزت نفس زیاد ، شریف ، مهربان و صمیمی ، دوست داشتنی ، به طوری که با هر کس یک بار برخورد می کرد شیفته او می شد .
سرانجام استاد در بیست و هشتم فروردین ۱۳۸۸ از این دنیای خاکی چشم فرو بست و به دیار باقی شتافت. یادش گرامی باد.

[ دوشنبه دوم اردیبهشت 1392 ] [ 4:18 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تندیس ایلخانی شهید سردار

اسماعیل خان (صولت الدوله) قشقایی

اینجا زاگرس است دیار برنو به دستان اگر عقابی بخواهد بر فراز آسمانش پرواز کند باید بالهایش را باج دهد.
                                                    پیغام صولت الدوله قشقایی به پهلوی پدر

QASHQAI Lider

به امید روزی که در جای جای ایران اسلامی میادین و خیابان های شهرستان ها به ویژه جنوب کشور با نام بزرگ مرد ایلمان مزین گردد.

اوزاق یولوم سرداریمینگ آدی یوخ

قشقایی شهرینیگ شهریاری یوخ

 

 

[ دوشنبه دوم اردیبهشت 1392 ] [ 3:47 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تاری آدی نان

عشق زحمتدن چه کینمه زخلوته مایل اولار

عشقه باغلاندینسا سن هربیرشئیه بیگانه اول

کوینا دوشدونسه یاریم دانه اول غم قوشونا 

 وصلینی آرزو ائدیرسن شمعینه پروانه اول

                                                          ((نظامی))

دومین جلسه انجمن دانشجویان قشقایی درسال 1392


زمان : جمعه ۳۰ فروردین ساعت 16الی 18


مکان: پارک آزادی

موضوع: قشقایی فرهنگیندن دئمه گ

وتئاتر غریب صنم

[ سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392 ] [ 22:21 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

آموزش زبان ترکی  (درس سوم: پیوند۱)



درس سوم : پیوندها (1)

پیشتر گفتیم كه در زبان تركی پیشوند استفاده نمی شود بلكه زبانی است بر اساس پسوندها. پسوند همانطور كه از نامش پیداست ، آخرین افزوده به ریشه است درحالیكه در تركی ممكن است چندین افزوده به انتهای ریشه وجود داشته باشد. برای نمونه افزوده ها به انتهای بن «داغ» را ملاحظه كنید: داغ – داغدا – دغداكی – داغداكیلار – داغداكیلاردان – داغداكیلاردانیمیش – داغداكیلاردانیمیشلار

dağdakılardanımışlar - dağdakılardanımış -
dağdakılardan - dağdakılar - dağdakı - dağda - dağ

می بینیم كه در زبان تركی مانند زبان فارسی تنها یك افزوده به انتهای بن نداریم كه لاجرم نام آنرا «پسوند» بگذاریم بلكه ممكن است بیش از ده افزوده به انتهای ریشه اضافه شوند. آیا می توان همه را پسوند نام گذاشت؟ نه! آیا می توان تنها آخری را پسوند نامید و بقیه را بدون نام رها كرد؟ البته كه نه! لذا از این به بعد هر نوع افزوده به انتهای ریشه را «پی افزوده» یا «پی وند» (پیوند) خواهیم نامید. پس پیوند دارای وظیفه و نقشی گسترده تر و متفاوتتر از پسوند خواهد داشت.

بحث پیوند در تركی مانند بحث پسوند یا پیشوند در فارسی مختصر و كوتاه نیست. این قسمت از ادبیات تركی بسیار غنی و گسترده است و چون اساس تركی را تشكیل می دهند ، دقت و توجه زیادی را می طلبند. لذا همانند مباحث پیشین ولی اینبار با تأكید بیشتر سفارش می شود كه هنگام فراگیری زبان تركی هرگز به حالت
قیاسی با زبان فارسی مقایسه نكنید ، چون به نتایج غلط می رسید (مگر اینكه روی این قیاس تأكید كنیم). خصوصاً كسانی كه ترك زبان هستند ، این زبان را در خود تركی یاد بگیرند و دنبال معادل آن در فارسی نگردند.

قبل از هر چیز باید تعریفی از «پیوند» داشته باشیم تا آنرا بشناسیم. «پیوند» ها تركیباتی بسیار متنوع و گسترده هستند كه به تنهائی معنی خاصی ندارند بلكه پس از تركیب با كلمات دیگر به آنها معانی و مفاهیم جدیدتری می
دهند. البته نقش و وظیفه هر پیوند مشخص است ولی باز این ، نمی تواند دلیل بر معنادار بودن آنها داشته باشد. برای نمونه پیوند «لاق» می تواند منطقه و مكان را نشان دهد مانند: چایلاق ، یایلاق ، قیشلاق و ... ، یعنی نقش پیوند «لاق» دادن مفهوم مكانی به كلمه است ولی نمی توان از روی این نقش نتیجه گرفت كه «لاق» یعنی
«مكان»!.qışlaq

مسئله بسیار مهم در بحث پیوندها در تركی این است كه آنها تابع قوانین همآوائی اصوات و همآوائی لبی هستند ، لذا قابل پیش بینی است كه یك پیوند تنها به یك صورت ظاهر نخواهد شد بلكه صورتهای مختلفی به خود خواهد گرفت تا با انواع مصوتها خود را سازگار كند. برای قیاس در نظر بگیریم كه كتاب و دفتر را در زبان فارسی می خواهیم جمع ببندیم. می شود: كتابها و دفترها. اما در زبان تركی می شود: كیتابلار ـ دفترلر. پس در فارسی برای جمع بستن كافیست «ها» را در انتهای كلمه بیآوریم ، اما در تركی این كار با بررسی قوانین آوائی امكان پذیر است.


نشانه جمع (البته یكی از نشانه های جمع) در تركی ، پیوندهای «لر ـ لار» است. اگر آخرین مصوت كلمه ثقیل باشد ، از پیوند «لار» و اگر ظریف باشد ، از پیوند «لر» استفاده می كنیم. لذا در تركی داریم: قاشیقلار ـ آغاجلار ‍ـ قارداشلار ـ باجیلار ـ قوشلار ـ بالیقلار ـ آداملار ـ خانیملار ـ اوشاقلار (دقت شود كه همگی دارای مصوت ثقیل هستند) چنگللر ـ نه نه لر ـ سئرچه لر ـ جوجه لر ـ گئجه لر ـ گوندوزلر ـ كیشیلر(دقت شود كه همگی دارای مصوت ظریف هستند)

uşaqlar - xanımlar - adamlar - balıqlar - quşlar - bacılar - qardaşlar - ağaclar - qaşıqlar
 

kişilər - gündüzlər - gecələr - cücələr - serçələr -
nənələr - çəngəllər

مثالی دیگر از پیوند شغل ساز «چی» می زنیم. این پیوند كه به فارسی هم رفته است ، در آن زبان با همان تك صورت ، كلمات تركیبی مانند: موتورچی ، آبدارچی ، تفنگچی ، فرشچی ، ساعتچی ، شیشه چی و غیره میسازد ، اما در تركی بسته به نوع مصوت ، شكل خود را تغییر می دهد و به اشكال مختلف درمی آید.

چی در تركی بصورتهای مختلف «چی ، چیْ ، چوُ ، چۆ» در تركیبات ظاهر می شود. می خواهیم برای تمام مصوتهای تركی این پیوند را استفاده كنیم. كلمات زیر تمام نه مصوت تركی را در خود دارند: ساز ـ دوه ـ ائل ـ یۏل ـ
قوُش ـ گؤز ـ سۆت ـ دیش ـ قیْر اشتباه است اگر صورت اصلی «چی» را به انتهای این كلمات بیآوریم و كار خود را راحت كنیم: سازچی ـ دوه چی ـ ائلچی ـ یۏلچی ـ قوُشچی ـ گؤزچی ـ سۆتچی ـ دیشچی ـ قیْرچی البته در تركی محاوره گاهی این نوع پیوندها در دو صورت «چی ـ چیْ» به انتهای كلمات افزوده می شود كه باز نسبت به صورت تك شكل «چی» بهتر است اما به هر حال اشتباه است.

با مراعات قوانین آوائی كه در دروس ابتدائی گفتیم ، باید بگوئیم: سازچیْ ـ دوه چی ـ ائلچی ـ یۏلچوُ ـ قوُشچوُ ـ گؤزچۆ ـ سۆتچۆ ـ دیشچی ـ قیْرچیْ

qırçı - dişçi - sütçü - gözçü - quşçu - yolçu - elçi
- dəvəçi - sazçı

شما با مراجعه به دروس قبلی علت این مسئله را بیابید تا در درس بعدی به بررسی دقیقتر این مسئله بپردازیم.

[ یکشنبه بیست و پنجم فروردین 1392 ] [ 15:37 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]
یا فاظمه زهرا (س)

شهادت بزرگ بانوی دو عالم را به

 شاه مردان مولا علی (ع) ، اخرین منجی بشریت(عج)

و تمام شیعیان تسلیت می گوییم


[ یکشنبه بیست و پنجم فروردین 1392 ] [ 15:25 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]

تاری آدی نان

آیرولیقدان یازدیم بو غم کیـتابی *** بو کیتابی هـر اوخویان آغلادی

آیریلیق پیس درددیر اؤلیمدن بتر *** اؤلوم بیر گون اولا ایریلیق صدبتر


اولین جلسه انجمن دانشجویان قشقایی درسال 1392


زمان : جمعه 22 فروردین ساعت 16الی 18


مکان: پارک آزادی

موضوع: قوشما قاشقایی دا


دوستان جدید الورود روبروی پل هوای عابر پیاده جلوی پارک بیاستند.

تمامی اعضای علاقه مند و فعال می توانند پیشنهادات و برنامه های پیشنهادی را به صورت مکتوب ارائه نمایند.

[ دوشنبه نوزدهم فروردین 1392 ] [ 19:34 ] [ انجمن دانشجویان قشقایی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

ما دانشجویان قشقایی دانشگاه های شیراز هستیم که قدم در راه نهاده و می خواهیم اصالت و عظمت ایلمان قشقایی را به همگان بشناسانیم .به امید اینکه همه دانشجویان قشقایی در همه دانشگاههای ایران با ما همراه شوند و ما را در اجرای هدف بزرگمان یاری کنن.
یاشاسین قشقایی ائلی،اؤلکه میز
email:Q.elkamez@yahoo.com
email2:q.elkamez@gmail.com
برچسب‌ها وب
عکس (4)
31 (2)
54 (2)
53 (2)
ع (1)
2 (1)
qashqai (1)
امکانات وب